Zazwyczaj, hasło teoria żeglowania, u większości osób uprawiających windsurfing wywołuje delikatnie mówiąc niechęć do analizowania zawartych w nim treści. Część żeglarzy uważa, że wszystkie opisane tam siły, wektory, kąty itp. nie mają dla nich wielkiego znaczenia praktycznego, że są to wyłącznie teoretyczne przemyślenia naukowców, które nie przydadzą się w trakcie pływania i szkoda czasu na ich poznawanie. Tym bardziej, jeżeli zapoznają się z tą tematyką z książek dla żeglarzy klasycznych, w których znaczna część przedstawionych zagadnień nie dotyczy deski z żaglem a często jest opisana z zastosowaniem dużej ilości wzorów, wykresów i bez odwołania się do praktycznej strony opisywanych zjawisk, z jakimi możemy spotkać się podczas pływania na desce.

Jednak warto mieć na uwadze fakt, że deska z żaglem, tak jak każda jednostka pływająca, podlega określonym prawom fizycznym działającym w środowiskach, w których się porusza. Wzajemne oddziaływanie sił powstających w środowisku wodnym i powietrznym warunkuje jej zachowanie. Znajomość zachodzących procesów umożliwi nam zarówno prawidłowy dobór i ustawienie sprzętu, jak też właściwe działanie w czasie pływania, czyli może przyczynić się do doskonalenia techniki.

W przypadku jednostki pozbawionej olinowania stałego i steru, jaką jest deska, większość sił powstających na sprzęcie bezpośrednio oddziałuje na ciało żeglarza. Zrozumienie ich mechanizmu oraz poprawne wykorzystanie, warunkuje możliwość żeglugi w znacznie większym stopniu niż na łodzi. Dlatego też w kolejnych odcinkach tego cyklu postaram się w możliwie przystępny sposób opisać co i dlaczego dzieje się z naszym sprzętem pod wpływem działania wiatru i wody.

Czynnikiem, który napędza nasz sprzęt jest wiatr. On w dużej mierze decyduje w jakim kierunku i z jaką prędkością możemy płynąć. Dlatego też musimy trochę bliżej zapoznać się z tym zjawiskiem atmosferycznym.

Poniższy diagram ilustruje nam jak nazywają się poszczególne kursy względem wiatru i w jaki sposób ustawiamy w nich pędnik względem kadłuba.































Kąt pod jakim porusza się deska w stosunku do kierunku wiatru rzeczywistego, czyli tego który wieje na danym obszarze nosi nazwę kursu względem wiatru. Jest to najbardziej popularny sposób określania kierunku ruchu jednostek żaglowych. Jak widzimy na rysunku, pewien fragment koła stanowi tzw. pole martwe. Jest to obszar, w którym żegluga staje się niemożliwa. Dryf deski, czyli spychanie jej przez wiatr jest większy niż ruch postępowy. Rozwartość tego kąta zależy od wielu czynników. Do podstawowych, powodujących jego zmniejszenie należą: długa linia wodna deski, umiejętności techniczne żeglarza, sprawność aero i hydrodynamiczna sprzętu. Główne czynniki zwiększające wielkość tego kąta to: zafalowanie akwenu, wzrost siły wiatru, prędkości deski.

Jak widzimy na rysunku, dwa kursy względem wiatru - półwiatr i fordewind są ściśle określone. Pierwszy z nich jest prostopadły do kierunku wiejącego wiatru a drugi równoległy. Natomiast bajdewind i baksztag jest to pewien zakres kątów. Bajdewind zawiera się między granicą pola martwego a półwiatrem, a baksztag między półwiatrem a fordewindem. Płynąc bajdewindem blisko granicy kąta martwego mówimy, że poruszamy się ostrym bajdewindem. Jeżeli kurs bajdewindowy jest bliski półwiatru mówimy o pełnym bajdewindzie. Podobnie jest w baksztagu. Żegluga zbliżona do półwiatru to ostry baksztag, natomiast bliższa fordewindu - pełny.

W przypadku kiedy wiatr wieje w żagiel z prawej strony (czyli bom znajduje się na lewej burcie) mówimy że jednostka żaglowa porusza się prawym halsem, natomiast gdy wieje z lewej to znajduje się ona na lewym halsie.

Zmianę kierunku ruchu kadłuba w ten sposób, by kierował się on dziobem w kierunku skąd wieje wiatr określamy jako ostrzenie natomiast oddalanie dziobu od kierunku wiejącego wiatru to odpadanie.